można znaleźć nie tylko archiwalia. Przekładając akta CK KC PZPR znalazłam coś co wzięłam początkowo za stalówkę, ale może to być, jak twierdzi mój pokojowy kolega, narzędziem do grafiki. No w każdym razie zachowałam na pamiątkę.

Z okazji nadchodzącego nowego roku, życzę Wszystkim interesujących znalezisk archiwalnych, zarówno tych stricte naukowych jak i kuriozalnych, dziewiczych źródeł, zapomnianych zdjęć i unikatowych dżsów. Do Siego Roku!!

Instytucje polonijne w Nowym Jorku od czasu do czasu pozbywają się za symbolicznego dolara dubletów, głownie broszur i książek. Ponieważ ruch archiwistów do Nowego Jorku jest całkiem spory, dostałam już kilka ciekawych rzeczy, które albo zachowałam dla siebie albo wymieniłam przyprawiając o ekscytacje jednego z kolegów z pracy. Poniższa broszurka, wpadła w moje ręce dzięki mojemu ulubionemu młodszemu koledze B., który jak twierdzi od razu pomyślał o mnie i moim blogu (akurat ;). Broszurka wydana została przez II Korpus, niestety nie podano kiedy. (czas można okreslić jedynie na podstawie treści) Autorką listu jest Herminia Naglerowa.

Z artykułu Dory Kłuszyńskiej pt:. „Prawa wyborcze dla kobiet i kwestia narodowa” 

„Kobiety walczące pod sztandarem socjalistycznym o prawa wyborcze spotykają się często z zarzutem, że nie są dobrymi patriotkami. Międzynarodowy socjalizm zagłusza rzekomo w sercach kobiet uczucia patriotyczne. Wielcy, patentowani patrioci mają wprost wstręt do kobiet walczących o swoje prawa. Nie przystoi kobiecie wejść na trybunę i bez osłonek, głośno, oskarżyć państwo kapitalistyczne o wszystkie męki, które przeżyć musi. Dobra, uczciwa, patriotyczna kobieta, należy do domu, do ogniska rodzinnego. W skrytości ducha, wolno jej się wypłakać, przed Bogiem serce otworzyć i cierpliwie czekać zmiłowania cudu (…)

       Dora Kłuszyńska    

W Galicji, zresztą w całej Austrii, kobiety pracujące nie mają praw wyborczych. Małej garstce kobiet opłacających podatek bezpośredni z tytułu posiadłości albo wykonywania jakiegoś zawodu przysługuje gminne prawo wyborcze ale tylko przez pełnomocnictwa. Osobiście z małymi wyjątkami głosować nie mogą. Partia, która potrafi wyłudzić największą liczbę pełnomocnictw, już ma z góry zapewnioną połowę zwycięstwa. Biedne kobiety, które z mozołem przepychają się przez życie pełne nędzy i głodu łatwo zastraszyć, groźbą odebrania straganu, zamknięcia sklepiku, szwalni lub innego przedsiębiorstwa, gdzie wyzyskuje się nędzarki robotnice. Urzędowi patrioci, którzy mogliby przez równouprawnienie kobiet wzmocnić siłę i świadomość narodową, nie chcą o tym słyszeć.

Kwestia równouprawnienia kobiet, nie jest bowiem kwestią narodową, ale w całym tego słowa znaczeniu kwestią socjalną, i tylko socjalizm może ją skutecznie rozwiązać. (…) („Głos Kobiet, nr 5, 6 III 1913 r.)

 Z artykułu pt. „Walka o polskie dzieci”

Przeciwko szkole polskiej występują czescy inżynierowie i niemieccy kapitaliści, oni chcą robotnika polskiego, który ich żywi, na nich pracuje, mieć ciemnym, chcą się pozbawić dobrodziejstwa oświaty, podając dziecku naukę w obcym języku (…)

Znajomość obcych języków jest bardzo ważną rzeczą, zwłaszcza na Śląsku znajomość języka niemieckiego jest ludności pracującej potrzebna, dlatego życzymy sobie, żeby dzieci nasze uczyły się po niemiecku, ale w polskiej szkole.

Rodzice powinni to zrozumieć, że dziecko wychowane w obcej szkole, w obcym języku, staje się dla rodziców także obce. Nie ma dla nich uszanowania, bo przecież jego rodzice to głupi chłopi, nie umieją po niemiecku, albo po czesku. Zresztą taka szkoła wpaja w dzieci pogardę dla wszystkiego, co polskie i często polskie dzieci używa do hec antypolskich przeciw własnym rodzicom. (…) („Głos Kobiet” nr 7, 29 VII 1908 r.)

Z artykułu pt. „Czy kobiety mogą zwalczać alkoholizm?”

            Z każdym wrogiem walka nie jest tak ciężka jak z alkoholizmem. Piją wszyscy: inteligencja i robotnicy, panowie i chłopi. Jedni z nałogu, drudzy w przekonaniu, że alkohol wzmacnia siły, rozgrzewa albo chłodzi, zależnie od okoliczności. Kobiety piją na ogół mniej niż mężczyźni, zwłaszcza wódka nie ma między kobietami tyle zbytu, co między mężczyznami. (…)

            Alkohol jest ojcem wszystkich zbrodni i występków: prawie 90% przestępców popełniło swoje czyny albo w stanie pijanym, albo podochoceni alkoholem. Na niektórych ludzi działa alkohol tak drażniąco, że dostają napadu ostrego szału, niszczą wszystko naokoło siebie, łamią i tłuką co im pod rękę wpadnie. (…)

            Najbardziej odczuwają klęskę alkoholową bezsprzecznie kobiety. Całe szczęście rodzinne pada w ofierze alkoholowi, mąż pijak jest największym nieszczęściem, jakie sobie można wyobrazić. Pożycie z takim człowiekiem jest rzeczą prawie niemożliwą, a przykuta do niego kobieta jest męczennicą. Dzieci z takiego małżeństwa są chore, często idiotami, a wychowanie takich dzieci na ludzi pracy i obowiązku bardzo trudne. (…)

            Ponieważ kobiety najbardziej cierpią z powodu alkoholu, powinny go bezwzględnie zwalczać. Przede wszystkim samym nie pić, bo jeżeli chcemy u dzieci mieć zaufanie, to musimy im świecić przykładem. (…) („Głos Kobiet, nr 6, 16 III 1912)